Bezdech senny a zapalenie zatok

Zapalenie zatok może nasilać objawy obturacyjnego bezdechu sennego, ponieważ niedrożność nosa zwiększa opór w górnych drogach oddechowych i sprzyja oddychaniu przez usta podczas snu. Gdy przepływ powietrza przez jamę nosową jest utrudniony, łatwiej dochodzi do chrapania oraz pogorszenia jakości nocnego odpoczynku.

Zobacz, czy istnieje związek między chorobami zatok a zaburzeniami oddychania podczas snu oraz w jaki sposób poprawa drożności nosa może wpływać na higienę snu.

Czym jest bezdech senny i jaki ma związek z górnymi drogami oddechowymi?

Bezdech senny to zaburzenie oddychania podczas snu polegające na powtarzających się epizodach zatrzymania lub znacznego spłycenia oddechu. Najczęstszą postacią tego zaburzenia jest obturacyjny bezdech senny (OBS), w którym podczas snu dochodzi do okresowego zwężania lub zapadania się górnych dróg oddechowych. Powoduje to zwiększenie oporu dla przepływającego powietrza i utrudnia swobodne oddychanie [1].

W praktyce oznacza to, że organizm w ciągu nocy wielokrotnie doświadcza krótkotrwałych przerw w oddychaniu. Objawy bezdechu sennego mogą obejmować m.in. głośne chrapanie, poranne bóle głowy, uczucie niewyspania oraz nadmierną senność w ciągu dnia.

Gdy oddychanie przez nos jest utrudnione – na przykład w wyniku obrzęku błony śluzowej lub nagromadzenia wydzieliny w przebiegu zapalenia zatok – przepływ powietrza przez górne drogi oddechowe staje się mniej efektywny. W takiej sytuacji wiele osób zaczyna oddychać przez usta, co sprzyja wysychaniu błon śluzowych, zwiększa chrapanie i może nasilać epizody obturacyjnego bezdechu sennego.

Jak zapalenie zatok wywołuje lub nasila bezdech i chrapanie?

Objawy zapalenia zatok często nasilają się w nocy, gdy ciało znajduje się w pozycji leżącej. W takiej sytuacji wydzielina zgromadzona w zatokach i jamie nosowej łatwiej przemieszcza się w kierunku gardła, co może powodować uczucie zalegania śluzu, kaszel nocny oraz częstsze wybudzenia.

Dodatkowo obrzęk błony śluzowej nosa i zatok zmniejsza drożność przewodów nosowych, przez co przepływ powietrza podczas snu staje się mniej swobodny. W pozycji leżącej nawet niewielka niedrożność nosa może nasilać chrapanie, a u osób z predyspozycjami anatomicznymi do zaburzeń oddychania podczas snu może przyczyniać się do nasilenia ich objawów, w tym epizodów bezdechu.

Utrzymująca się niedrożność nosa wpływa także na pogorszenie jakości snu – częstsze wybudzenia, płytszy sen i uczucie zmęczenia po przebudzeniu. Dlatego w przypadku zapalenia zatok poprawa drożności nosa i zatok może mieć znaczenie nie tylko dla łagodzenia objawów infekcji, ale również dla komfortu oddychania podczas nocnego odpoczynku.

Sposoby udrażniania zatok dla lepszego snu

Drożność nosa i prawidłowe opróżnianie zatok mają duże znaczenie dla spokojnego snu. Pomocne mogą być zarówno proste domowe sposoby, jak i odpowiednio dobrane leczenie.

Domowe sposoby na odetkanie nosa

W przypadku niedrożności nosa pomocne mogą być proste działania wspierające oczyszczanie dróg oddechowych i poprawę komfortu oddychania. Warto pamiętać, że takie metody nie zastępują leczenia zaleconego przez specjalistę, ale mogą stanowić element wspomagający codzienną higienę nosa i zatok.

Do najczęściej stosowanych domowych sposobów na odetkanie nosa należą:

• płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej lub wody morskiej, które pomaga usuwać zalegającą wydzielinę, nawilża błonę śluzową i wspiera oczyszczanie jamy nosowej; należy jednak pamiętać, że płukanie nosa u osób z całkowitą niedrożnością powinno być wykonywane ostrożnie – w ciężkim ostrym zapaleniu zatok może być nieprzyjemne lub niewystarczające,

• nebulizacja, czyli inhalacja przy użyciu nebulizatora, która umożliwia bardziej kontrolowane podawanie aerozolu z roztworu soli fizjologicznej lub innych preparatów zaleconych przez lekarza niż tradycyjna inhalacja nad miską,

• odpowiednie nawodnienie organizmu, które sprzyja utrzymaniu prawidłowej konsystencji śluzu; warto regularnie pić wodę, napary ziołowe (np. z rumianku lub lipy) albo ciepłe herbaty, które pomagają utrzymać właściwe nawodnienie organizmu,

• utrzymywanie właściwej wilgotności powietrza w pomieszczeniu, szczególnie w sezonie grzewczym; zaleca się, aby wilgotność powietrza w domu wynosiła około 40-60%, co można osiągnąć m.in. dzięki nawilżaczom powietrza, regularnemu wietrzeniu pomieszczeń lub stosowaniu higrometru do kontroli poziomu wilgotności,

• spacer na świeżym powietrzu i umiarkowana aktywność fizyczna, które mogą wspierać naturalne oczyszczanie dróg oddechowych i poprawiać komfort oddychania.

Sinupret^® – naturalne wsparcie w odblokowaniu nosa

W przypadku objawów związanych z zapaleniem zatok warto sięgnąć po leki roślinne.

Jednym z leków stosowanych u dorosłych w leczeniu ostrych, niepowikłanych stanów zapalnych zatok przynosowych (ostrego niepowikłanego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych) jest Sinupret^® extract. Lek stosuje się w przypadku objawów takich jak katar, niedrożność nosa, ból głowy oraz ból lub uczucie rozpierania w obrębie twarzy [2].

W przebiegu zapalenia zatok dochodzi do zaburzenia odpływu wydzieliny oraz upośledzenia drożności nosa. Dlatego w leczeniu istotne jest wspieranie naturalnych mechanizmów oczyszczania dróg oddechowych. Sinupret^® extract zawiera suchy wyciąg złożony z pięciu roślin leczniczych: korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego oraz ziela werbeny. Jego stosowanie może wspierać usuwanie zalegającej wydzieliny oraz przyczyniać się do poprawy drożności nosa w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych [2].

Ta sama kompozycja roślin leczniczych została wykorzystana także w innych lekach z linii Sinupret^®, dostępnych w różnych postaciach farmaceutycznych. Sinupret^® tabletki drażowane zawierają ją w postaci sproszkowanych surowców roślinnych, natomiast Sinupret^® krople doustne – w postaci płynnej. Mogą być stosowane wspomagająco w przewlekłych stanach zapalnych zatok u dorosłych oraz w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych zatok u dzieci [3].

Składniki roślinne zawarte w lekach z linii Sinupret^® wpływają na właściwości wydzieliny w drogach oddechowych poprzez jej uwodnienie i wspierają transport śluzowo-rzęskowy, czyli naturalny mechanizm oczyszczania nosa i zatok. Sprzyja to poprawie drożności nosa, przez co może ułatwiać oddychanie [2,3].

Kiedy udać się do lekarza?

Chrapanie, uczucie zatkanego nosa lub pogorszenie jakości snu w czasie infekcji górnych dróg oddechowych zwykle mają charakter przejściowy. Jeśli jednak objawy utrzymują się dłużej, nasilają się lub towarzyszą im inne dolegliwości, warto skonsultować się z lekarzem. Do niepokojących sygnałów mogą należeć:

• nawracające epizody głośnego chrapania,

• obserwowane przerwy w oddychaniu podczas snu,

• nasilona senność w ciągu dnia.

Konsultacja lekarska jest szczególnie wskazana wtedy, gdy objawy sugerują możliwość obturacyjnego bezdechu sennego (OBS). Ryzyko wystąpienia zaburzeń oddychania podczas snu może być większe u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość czy nadciśnienie tętnicze.

Lekarz może ocenić drożność górnych dróg oddechowych, zlecić odpowiednią diagnostykę, np. badanie laryngologiczne, endoskopię nosa lub badanie snu (polisomnografię) oraz dobrać właściwe postępowanie terapeutyczne, które może obejmować leczenie zapalenia zatok, poprawę drożności nosa, a w przypadku potwierdzenia OBS także specjalistyczne metody leczenia, takie jak terapia CPAP (Continuous Positive Airway Pressure - nazwa spolszczona).

Czy wiesz, że…?

Terapia CPAP jest jedną z podstawowych metod leczenia obturacyjnego bezdechu sennego. Polega na podawaniu podczas snu powietrza pod stałym dodatnim ciśnieniem, czyli nieco wyższym niż ciśnienie otoczenia, za pomocą aparatu wyposażonego w maskę nosową lub nosowo-ustną. Wytwarzany w ten sposób strumień powietrza utrzymuje drożność górnych dróg oddechowych i zapobiega ich zapadaniu się w czasie snu.

Dzięki temu osoby cierpiące na bezdech senny mogą oddychać swobodniej przez całą noc, co poprawia jakość snu i zmniejsza ryzyko powikłań związanych z tym zaburzeniem [4].

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Piśmiennictwo

[1] Jordan A.S., McSharry D.G., Malhotra A., Adult obstructive sleep apnoea, New England Journal of Medicine, 2014 [dostęp online: 15.03.2026].

[2] Charakterystyka Produktu Leczniczego Sinupret extract.

[3] Charakterystyka Produktu Leczniczego Sinupret, tabletki drażowane i Sinupret, krople doustne.

[4] Weaver T.E., Grunstein R.R., Adherence to continuous positive airway pressure therapy: the challenge to effective treatment, Proceedings of the American Thoracic Society, 2008 [dostęp online: 15.03.2026].