Chore zatoki a lot samolotem – co warto wiedzieć?

Lot samolotem przy chorych zatokach może być nie tylko nieprzyjemny, ale także ryzykowny. Wynika to ze zmian ciśnienia, które obciążają i tak już podrażnioną śluzówkę nosa i utrudniają odpływ wydzieliny z zatok. W niektórych sytuacjach podróżowanie z aktywną infekcją może nawet prowadzić do powikłań, takich jak barotrauma zatok czy zaburzenia oddychania.

Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki i wyjaśnienie najważniejszych mechanizmów, które odpowiadają za dyskomfort podczas lotu, gdy zatoki są objęte stanem zapalnym. 

Dlaczego latanie samolotem z chorymi zatokami może być niebezpieczne?

Choć ciśnienie w kabinie samolotu jest utrzymywane na względnie stałym, bezpiecznym poziomie, podczas startu i lądowania dochodzi do jego kontrolowanych zmian, do których organizm musi się szybko dostosować.

U zdrowej osoby ujścia zatok oraz trąbki słuchowe bez trudu kompensują te różnice. Jednak przy obrzęku błony śluzowej, typowym dla infekcji, alergii czy niedrożności nosa, mechanizm wyrównywania ciśnienia zostaje zaburzony — i to właśnie wtedy pojawia się ból oraz ryzyko powikłań.

W jaki sposób różnice ciśnień w kabinie samolotu mogą nasilać stan zapalny zatok?

Podczas startu i lądowania samolotu w zatokach tworzy się różnica ciśnień względem ciśnienia panującego w kabinie. Jeśli ujścia są obrzęknięte i zablokowane, powietrze uwięzione w zatokach zaczyna uciskać na ich ściany, wywołując ból, rozpieranie oraz niedrożność nosa. Gdy ta różnica ciśnień jest duża, może dojść do barotraumy – urazu ciśnieniowego zatok. Objawia się on nagłym, ostrym bólem, krwawieniem z nosa lub gwałtownym nasileniem ucisku w obrębie twarzy.

Jakie są ryzyka związane z podróżą samolotem przy infekcji zatok?

Lot samolotem w trakcie aktywnego zapalenia zatok wiąże się z większym obciążeniem dla organizmu niż standardowa podróż. Zmiany ciśnienia, suche powietrze w kabinie i utrudniony odpływ wydzieliny mogą nie tylko nasilać ból, ale także zwiększać ryzyko powikłań. Mimo że zdecydowana większość podróży przebiega bez komplikacji, warto poznać sytuacje, w których lot może pogorszyć stan zdrowia lub utrudnić oddychanie.

Najważniejsze zagrożenia związane z podróżą samolotem w czasie infekcji zatok obejmują:

• Nasilenie bakteryjnego zapalenia zatok i zalegania ropnej wydzieliny – jeśli ujścia zatok są niedrożne, a wydzielina nie ma możliwości swobodnego odpływu, może dochodzić do jej gromadzenia i nadkażenia bakteryjnego. Taki proces rozwija się stopniowo i dotyczy głównie osób z ciężkim lub przewlekłym stanem zapalnym. Nie stanowi bezpośredniego skutku pojedynczego lotu samolotem.

• Rozprzestrzenianie infekcji – w bardzo rzadkich przypadkach nieleczone lub zaawansowane zapalenie zatok może szerzyć się na sąsiednie struktury, np. oczodół. Powikłania neurologiczne należą do wyjątkowych i rozwijają się zwykle po długim przebiegu choroby, a nie nagle podczas podróży.

• Problemy z oddychaniem – nagromadzona wydzielina, zwłaszcza przy niedrożności ujść zatok, może utrudniać oddychanie przez nos, zmuszając do oddychania przez usta, co nasila odwodnienie śluzówki i dyskomfort podczas lotu.

• Ryzyko zajęcia ucha środkowego – obrzęk nosa może blokować trąbkę słuchową, utrudniając wyrównywanie ciśnienia w uchu. Podczas startu i lądowania powoduje to silny ból, uczucie zatkania, trzaski, a nawet grozi rozwojem ostrego zapalenia ucha środkowego po przylocie.

Jak zminimalizować ryzyko związane z lotem samolotem, gdy jesteś chory?

Gdy infekcja zatok pojawia się tuż przed podróżą, a lotu nie da się przełożyć, odpowiednie przygotowanie staje się kluczowe, aby zmniejszyć ryzyko bólu i nasilenia objawów podczas startu, wznoszenia i lądowania.

Choć całkowite wyeliminowanie dyskomfortu bywa niemożliwe, kilka prostych działań może wyraźnie ułatwić lot i ograniczyć wpływ różnic ciśnienia na stan zapalny.

Zacznij od zastosowania "przedlotowego leczenia objawowego". Możesz np. rozważyć zastosowanie preparatów roślinnych wspierających fizjologiczne oczyszczanie nosa i zatok, takich jak Sinupret^® (zawiera kompozycję składników roślinnych: goryczki, pierwiosnka, szczawiu, bzu czarnego i werbeny). Skład ten wspiera rozrzedzanie wydzieliny i ułatwia jej odpływ, co może pomóc zmniejszyć uczucie zatkania przed podróżą. U dorosłych pacjentów z ostrym, niepowikłanym zapaleniem zatok przynosowych rozważana bywa również bardziej skoncentrowana forma – Sinupret^® extract. Jego działanie wiąże się m.in. z wpływem przeciwzapalnym prowadzącym do zmniejszenia obrzęku błony śluzowej nosa i zatok, co sprzyja poprawie ich drożności i fizjologicznego oczyszczania.

Kolejne praktyczne kroki, które warto zastosować w czasie lotu samolotem, kiedy masz zapalenie zatok przynosowych to:

• Wydmuchaj dokładnie nos przed startem – udrożnienie przewodów nosowych pozwala lepiej wyrównywać ciśnienie w zatokach i uszach.

• Nawadniaj organizm – pij regularnie wodę, aby zapobiegać przesuszeniu śluzówki, która nasila blokadę nosa podczas lotu.

• Wyrównuj ciśnienie ruchem żuchwy – żuj gumę, ssij cukierki lub jedz przekąski wymagające gryzienia (np. pestki dyni), co pomaga otwierać trąbkę słuchową.

• Unikaj długotrwałego przechylenia głowy w dół – taka pozycja sprzyja zastojowi wydzieliny i może nasilać ból zatok.

• Załóż maseczkę ochronną (zwykłą maseczkę chirurgiczną lub materiałową) – pomaga utrzymać wilgotniejsze powietrze w okolicy nosa, co zmniejsza podrażnienie śluzówki, a dodatkowo ogranicza ryzyko przenoszenia infekcji na współpasażerów.

Czy zatyczki do uszu mogą zmniejszyć ból i ryzyko barotraumy podczas lotu?

• Zatyczki z filtrami ciśnieniowymi – u części pasażerów zmniejszają dyskomfort, ponieważ spowalniają zmiany ciśnienia. Badania są jednak niejednoznaczne i nie potwierdzają pełnej ochrony przed barotraumą.

• Zwykłe stopery wygłuszające – nie są zalecane przy infekcji zatok, zapaleniu ucha lub niedrożności nosa, ponieważ mogą utrudniać naturalny proces wyrównywania ciśnienia.

Kiedy nie powinno się latać samolotem z chorymi zatokami?

Latania samolotem należy unikać przede wszystkim przy infekcji dróg oddechowych, zwłaszcza gdy obrzęk błony śluzowej nosa i zatok znacznie utrudnia oddychanie. W takiej sytuacji wyrównywanie ciśnienia jest zaburzone, co zwiększa ryzyko silnego bólu, barotraumy i nasilenia stanu zapalnego.

Jeśli nos jest całkowicie zatkany, lot będzie wyjątkowo niekomfortowy i obarczony większym ryzykiem powikłań — warto więc rozważyć przełożenie podróży lub wcześniej zastosować zalecone leczenie zmniejszające obrzęk.

Przeciwwskazanie do lotu dotyczy również osób z chorobami przewlekłymi wpływającymi na odporność i proces gojenia, w tym schorzeniami autoimmunologicznymi, np. nieustabilizowaną cukrzycą typu 1, astmą oskrzelową w fazie zaostrzenia, niedoborami odporności czy w trakcie zażywania leków immunosupresyjnych. W tych przypadkach organizm gorzej radzi sobie ze stanem zapalnym błony śluzowej, a ryzyko powikłań infekcji zatok – również podczas lotu – jest wyższe.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.